Kamienie Graniczne we Wrocławiu

Czasem wydaje mi się, że wiem o Wrocławiu wszystko, a potem dowiaduję się o istnieniu czegoś, co rozbija system. Wrocław, serce Dolnego Śląska, kryje w sobie wiele ciekawostek. Niektóre są takie, że jadąc ulicą, idąc,  przejedziemy czy przejdziemy obok, nawet nie zauważając, że tu w tym miejscu jest coś interesującego. Takie właśnie są kamienie graniczne we Wrocławiu. Niby nic takiego… A jednak…

Kamienie Graniczne Wrocław 14 550x375 Kamienie Graniczne we Wrocławiu

Pod koniec lat 20-tych ubiegłego stulecia w ówczesnym Breslau pojawiły się problemy z budownictwem mieszkaniowym, dlatego postanowiono 1. kwietnia 1928 roku przyłączyć do miasta okoliczne wsi. Było to w historii miasta największe rozszerzenie dotychczasowych granic.  Na nowym obszarze miały powstać nowe modelowe osiedla, w tym WUWA – pierwowzór obecnego projektu WUWA-2.

Rozwój terytorialny Wrocławia 550x343 Kamienie Graniczne we Wrocławiu

By Siliesiac – Praca własna, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=12604644

Z tej okazji miasto ufundowało kamienie graniczne, które ustawiono na nowych granicach. Do dziś zachowało się jedynie 6, choć odnalazłam znacznie więcej lokalizacji, niestety po pojechaniu okazało się, że było pusto, w jednym z przypadków znalazłam coś, co mogło być kamieniem (nie wykonałam fotografii).

Jeden z kamieni w 2008 roku „cudownie” zniknął podczas przebudowy wjazdu do jednej z firm. Pozostałe natomiast są. Niektóre na swoich pierwotnych miejscach, inne nie. Zresztą sami zobaczcie

Kamień Graniczny – Trestno

Jest to najlepiej wyglądający kamień, ponieważ w 2012 roku został gruntownie odnowiony. Niegdyś zaznaczał granicę pomiędzy Wrocławiem, a Mokrym Dworem. Obecnie nie jest na swoim miejscu, choć niedaleko od pierwotnego miejsca. Obecnie stoi przy świetlicy w Trestnie.

Kamienie Graniczne Wrocław 13 550x402 Kamienie Graniczne we Wrocławiu

Kamienie Graniczne Wrocław 15 413x550 Kamienie Graniczne we Wrocławiu

Obejrzyj koniecznie mój wpis o zegarze słonecznym w Trestnie: http://dolnoslaskipodroznik.pl/zegar-sloneczny-trestno/

Kamień Graniczny – ul. Strzegomska – Nowy Dwór

Nieopodal Ronda Rotmistrza Pileckiego blisko mostu nad Ślęzą znajduje się kolejny kamień graniczny. Ten odnaleziono podczas budowy mostu w 2011 roku. Jak głosi napis na kamieniu stał na środku ówczesnego mostu.

Kamienie Graniczne Wrocław 21 413x550 Kamienie Graniczne we Wrocławiu

Teraz stoi obok, jednak ci, który go ustawiali popełnili mały błąd. Postawili go na odwrót, tak więc kamień pokazuje Wrocław po stronie, gdzie Wrocławia nie było 😉

Kamienie Graniczne Wrocław 20 413x550 Kamienie Graniczne we Wrocławiu

Kamień Graniczny – ul. Dolnobrzeska – Leśnica

Ten kamień znajduje się na oryginalnym miejscu. Niestety o reszcie oryginalności trudno dyskutować. Wszystkie napisy zostały skute po 1945 roku. Skutecznie skute.

Kamień Graniczny – ul. Główna – Stabłowice

Znajdujący się tuż przy moście nad Bystrzycą kamień graniczny dzięki interwencji aktywnie działających mieszkańców pozostaje nieopodal swojego miejsca pierwotnego.

Kamienie Graniczne Wrocław 4 413x550 Kamienie Graniczne we Wrocławiu

Wcześniej jak napis na kamieniu wskazuje znajdował się na środku mostu. Podczas remontu mostu próbowano go wykopać i wyrzucić, wówczas nieco przeniesiono go od drogi.  Kamień oddzielał Okręg Średzki od Wrocławia.

Kamień Graniczny – ul. Strachocińska – Strachociń

Historia kamienia na Strachocinie jest interesująca. Ten kamień długo po II Wojnie Światowej pozostawał na swoim oryginalnym miejscu. Lecz w latach 60-tych ubiegłego stulecia został zasypany. Dopiero w 2008 roku podczas budowy kanalizacji kamień znaleziono i postawiono na swoim miejscu. Ciekawostką jest, że lokalizację kamienia znał lokalny historyk Tadeusz Reder, który wielokrotnie podkreślał to w swoich publikacjach. Kamień stoi w oryginalnym miejscu, lecz jest nieczytelny.

Kamień Graniczny – ul. Popielskiego – Księżę Małe / ul. Warszawska – Brochów

Ten kamień jako jedyny z zachowanych zupełnie zmienił swoje miejsce, dlatego w nagłówku widzimy dwie lokalizacje. Pierwsza to ul. Popielskiego, tak naprawdę tu go tylko znaleziono podczas prac ziemnych po powodzi w 1997 roku i tu go wówczas zostawiono. Tą historyczną pamiątką zaopiekowało się Towarzystwo Przyjaciół Brochowa, które przeniosło kamień na teren wieży ciśnień na Brochowie, stąd druga lokalizacja.

Kamienie Graniczne Wrocław 8 413x550 Kamienie Graniczne we Wrocławiu

Stan kamienia pozostawia wiele do życzenia, widać że rozdzielał miasto Wrocław od okolic Wrocławia, lecz trudno dopatrzyć się dokładnej lokalizacji (na każdym kamieniu znajdują się magiczne liczby, dzięki którym można umieszczenie kamienia określić). Ścięta też jest góra kamienia.

I to wszystkie Kamienie Graniczne, jakie obecnie można podziwiać. Wspomniany na początku kamień, który zniknął w 2008 roku znajdował się na ul. Jerzmanowskiej. Analiza map granic Wrocławia po 1928 roku wskazała, że kamienie powinny znajdować się m.in na ulicach Bierutowskiej, Krzemienieckiej, Średzkiej, Miodowej, na Osobowicach, Poświętnem, Krzykach, Swojczycach i wielu innych. Część z tych lokalizacji odwiedziłam, lecz po kamieniach nie ma ani śladu, nie ma nic, co by nawet pozostałość po przypominała.

Kamienie Graniczne we Wrocławiu to ciekawa pamiątka historyczna. Myślę, że warto o nie dbać i mówić. Oby nie zaczęły znikać…

Jeżeli podobał Ci się wpis polub Dolnośląski Podróżnik na Facebooku.

3 thoughts on “Kamienie Graniczne we Wrocławiu

  1. Wejście z przytupem. Podoba mi się ten artykuł Michalina. W czwartki, do tej pory, czekałem na „Gorączkę Złota” na kanale National Geographic, teraz i na Dolnośląskiego Podróżnika. 😉

  2. KsiĘże Małe. Ę!

    Kamień z Popielskiego stał właśnie gdzieś blisko. Bo tam była granica miasta Wrocławia i miasta Brochowa. Bardzo możliwe, że na moście drogowym nad torami (teraz jest tam wiadukt).

    1. Kiedyś dokładnie wyznaczyłam lokalizacje wszystkich, muszę odnaleźć, wówczas umieszczę współrzędne.
      Dziękuję za uwagę literową 🙂 Czasem zdarzają się błędy 🙂

Dodaj komentarz